Đốn chè là khâu kỹ thuật “xương sống” giúp tạo tán – trẻ hóa – giữ năng suất và chất lượng búp. Trong mùa đông (thường từ tháng 12 đến tháng 1), bà con hay áp dụng 3 hình thức chính: đốn phớt, đốn lửng, đốn đau. Mỗi cách có mục tiêu và mức tác động khác nhau, nếu chọn sai có thể làm cây suy, búp ra không đều.
| Tiêu chí | Đốn phớt | Đốn lửng | Đốn đau |
|---|---|---|---|
| Mục đích | Duy trì mặt tán, “làm mới nhẹ” hàng năm | Hạ tán khi vết đốn quá cao, khôi phục độ đồng đều | Trẻ hóa mạnh khi nương suy, nhiều cành tăm hương |
| Khi nào nên làm | Nương còn khỏe, ít cành tăm, năng suất ổn | Sau nhiều năm đốn phớt, tán/vết đốn cao, búp nhỏ dần | Nương giảm năng suất rõ, cành tăm hương nhiều, búp ít |
| Độ cao vết đốn (tham khảo) | Nâng dần so với vết cũ: 2 năm đầu +5cm; sau đó +1–1,5cm | Đốn cách mặt đất 60–65cm | Đốn cách mặt đất 40–45cm |
| Ảnh hưởng năng suất | Ổn định, ít “tụt” | Có thể giảm nhẹ rồi phục hồi | Thường giảm 1–2 năm đầu, sau đó phục hồi nhanh nếu chăm tốt |
| Yêu cầu chăm sóc sau đốn | Bình thường | Tăng chăm (phân hữu cơ, giữ ẩm) | Chăm mạnh (dinh dưỡng, nước, phòng bệnh vết cắt) |
Các mốc độ cao và thời vụ trên là hướng dẫn phổ biến trong tài liệu/khuyến cáo kỹ thuật.
Bản chất: cắt nhẹ phần mặt tán để giữ tán gọn, loại bỏ phần già/không đồng đều trên bề mặt.
Cách làm phổ biến: 2 năm đầu đốn cao hơn vết cũ khoảng 5cm; từ năm thứ 3 trở đi đốn cao hơn vết cũ 1–1,5cm.
Phù hợp khi: nương chè đang kinh doanh tốt, tán che phủ khá, ít cành tăm.
Ưu điểm: ít làm cây “sốc”, giữ nhịp khai thác ổn định.
Nhược điểm: làm nhiều năm liên tục sẽ khiến vết đốn/tán ngày càng cao, dễ phát sinh cành hướng – u bướu, búp nhỏ dần.
Bản chất: hạ thấp mặt tán về mức hợp lý để dễ chăm sóc – thu hái và cho búp đều hơn.
Khi làm: khi nương chè đã cao hơn ~70cm (một số vùng/giống có thể cao hơn nữa) thì tiến hành đốn lửng.
Độ cao vết đốn tham khảo: 60–65cm so với mặt đất.
Ưu điểm: giải quyết tình trạng tán cao, búp nhỏ, thu hái khó.
Nhược điểm: nếu hạ quá nhanh hoặc chăm sau đốn kém, cây hồi chậm.
Bản chất: cắt sâu để kích thích mầm ngủ phía dưới bật mạnh, hình thành tán mới sung sức.
Khi làm: nương chè giảm năng suất, xuất hiện nhiều cành tăm hương, búp ít và bé.
Độ cao vết đốn tham khảo: 40–45cm so với mặt đất.
Ưu điểm: trẻ hóa rõ, sau giai đoạn đầu sẽ phục hồi mạnh nếu chăm tốt.
Nhược điểm: tụt năng suất 1–2 năm đầu là bình thường; bắt buộc tăng chăm (phân hữu cơ, nước, phòng bệnh vết cắt).
Nương khỏe, tán đẹp, búp đều → Đốn phớt
Tán/vết đốn cao, thu hái khó, búp nhỏ dần → Đốn lửng
Nương suy, nhiều cành tăm hương, búp ít → Đốn đau
Dụng cụ phải sắc – sạch – khử trùng, vết cắt gọn, nhẵn để hạn chế nấm bệnh.
Ưu tiên đốn vào giai đoạn tháng 12–tháng 1, chọn ngày khô ráo; nơi hay sương muối có thể đốn muộn hơn.
Sau đốn (đặc biệt đốn lửng/đốn đau): tăng hữu cơ – giữ ẩm – phục hồi dinh dưỡng để cây bật mầm khỏe.
Ý kiến bạn đọc
Những tin cũ hơn
So sánh 3 kiểu đốn chè phổ biến (đốn phớt, đốn lửng, đốn đau): mục đích, thời điểm, độ cao vết đốn và khi nào nên áp dụng để nương chè khỏe, búp đều vụ xuân.
Đốn chè mùa đông đúng kỹ thuật giúp cây trẻ hóa, phục hồi sức sinh trưởng và tạo tiền đề cho vụ chè xuân năng suất, chất lượng cao.
Chăm sóc cây chè mùa đông đúng kỹ thuật giúp cây phục hồi, chống rét, tích lũy dinh dưỡng và cho năng suất, chất lượng cao trong vụ xuân.
Cuối năm, trà Thái Nguyên trở thành món quà Tết ý nghĩa, gắn kết sum vầy, lưu giữ nét đẹp văn hóa thưởng trà truyền thống của người Việt.
Lễ hội Thái Nguyên – Hương Sắc Danh Trà 2025 là sự kiện văn hóa – du lịch đặc sắc, tôn vinh trà Thái Nguyên, quảng bá bản sắc và thúc đẩy kinh tế địa phương.
Vận chuyển miễn phí
với đơn hàng >2.000.000đ
Chất lượng số 1
từ Tân Cương, Thái Nguyên
Đổi trả miễn phí
trong vòng 15 ngày
Hỗ trợ miễn phí
từ 06h30 - 23h00 hàng ngày
Sản phẩm mới
